Chàm gây da khô, ngứa, tái phát — thường gặp ở trẻ có tiền sử dị ứng gia đình. Bài hướng dẫn chăm da cơ bản và khi nào cần thuốc bôi corticoid.
Chàm sữa là gì?
Chàm sữa (hay viêm da cơ địa) là tình trạng viêm da mãn tính rất phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ có cơ địa dị ứng hoặc gia đình có tiền sử bị chàm, hen suyễn, viêm mũi dị ứng. Khi bị chàm, hàng rào bảo vệ da của bé bị tổn thương khiến da dễ mất nước và trở nên khô ráp, ửng đỏ, ngứa ngáy dữ dội. Vị trí chàm thường xuất hiện ở hai bên má, trán ở trẻ sơ sinh, và chuyển dần xuống các nếp gấp khuỷu tay, khoeo chân khi trẻ lớn hơn.
Cảm giác ngứa ngáy khiến bé liên tục cào gãi, dễ dẫn đến trầy xước da, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng da (nhiễm trùng thứ phát) với các biểu hiện như rỉ dịch vàng, đóng vảy cứng hoặc mưng mủ.
Quy trình chăm sóc da hàng ngày (Yếu tố quyết định)
Việc duy trì độ ẩm cho da là bước quan trọng nhất để phục hồi hàng rào bảo vệ da và ngăn ngừa chàm tái phát:
* Tắm đúng cách: Cho bé tắm nước ấm vừa phải (không tắm nước quá nóng vì sẽ làm khô da thêm). Thời gian tắm chỉ nên kéo dài từ 5-10 phút. Sử dụng các loại sữa tắm dịu nhẹ, không chứa hương liệu nhân tạo và có độ pH cân bằng dành riêng cho da nhạy cảm.
* Quy tắc dưỡng ẩm tức thì: Thoa kem dưỡng ẩm chuyên dụng cho da chàm ngay sau khi tắm xong khoảng 3 phút (khi da vẫn còn độ ẩm tự nhiên). Mẹ nên thoa kem dưỡng ẩm đều đặn từ 2-3 lần mỗi ngày, hoặc nhiều hơn nếu thời tiết hanh khô.
* Lựa chọn trang phục phù hợp: Ưu tiên mặc quần áo bằng chất liệu 100% cotton mềm mại, thoáng khí. Tránh các loại vải len, sợi tổng hợp thô ráp dễ gây cọ xát và kích ứng da bé.
* Hạn chế gãi: Cắt ngắn móng tay của bé thường xuyên và có thể đeo bao tay mềm vào ban đêm để tránh bé vô tình cào xước da khi ngủ.
Nhận biết và phòng ngừa các tác nhân kích ứng
Chàm sữa thường bùng phát mạnh mẽ hơn khi gặp các tác nhân kích thích từ môi trường:
* Thời tiết thay đổi đột ngột, nhiệt độ quá nóng gây đổ mồ hôi hoặc thời tiết hanh khô mùa đông.
* Tiếp xúc với bụi bẩn, nấm mốc, lông thú nuôi, hoặc các chất tẩy rửa, xà phòng có mùi thơm nồng.
* Về chế độ ăn uống: Thực phẩm chỉ là tác nhân kích ứng ở một số ít trường hợp chàm nặng. Ba mẹ chỉ nên kiêng ăn cho bé khi có bằng chứng rõ ràng hoặc có chỉ định từ bác sĩ dị ứng, tránh tự ý kiêng khem quá mức gây thiếu hụt dinh dưỡng cho con.
Sử dụng thuốc bôi an toàn
Trong các đợt chàm bùng phát cấp tính (da đỏ lựng, nứt nẻ, ngứa nhiều), việc dưỡng ẩm thông thường sẽ không đủ hiệu quả. Lúc này, bác sĩ có thể chỉ định bôi thuốc chứa Corticoid để kháng viêm nhanh chóng.
Ba mẹ cần tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn của bác sĩ: Bôi đúng liều lượng, đúng vùng da tổn thương và ngưng thuốc đúng lịch trình (thường không bôi liên tục quá 7-10 ngày). Sử dụng corticoid bôi da đúng cách dưới sự giám sát của y khoa là cực kỳ an toàn và cần thiết để chặn đứng cơn viêm da, tránh để biến chứng nặng hơn.
Khi nào cần đưa bé đi khám bác sĩ?
* Tình trạng chàm không cải thiện sau 1-2 tuần dưỡng ẩm đúng cách, hoặc chàm có xu hướng lan rộng ra toàn thân.
* Vết chàm bị nhiễm trùng: Da vùng chàm đỏ rực, sưng tấy, rỉ dịch vàng hoặc mưng mủ, có thể kèm theo sốt.
* Bé ngứa ngáy dữ dội dẫn đến mất ngủ, quấy khóc liên tục hoặc chậm tăng cân.