Thủy đậu là bệnh do virus varicella-zoster, lây qua đường hô hấp và tiếp xúc với dịch từ bóng nước. Phần lớn trẻ hồi phục tốt nếu được chăm sóc đúng: hạ sốt an toàn, giữ da sạch, giảm ngứa và theo dõi dấu hiệu bội nhiễm. Điều quan trọng là tránh các thuốc không phù hợp và nhận biết sớm dấu hiệu nặng.
Dấu hiệu thường gặp
Trẻ có thể sốt nhẹ đến sốt cao, mệt, biếng ăn trước khi nổi ban.
Ban thường khởi đầu bằng nốt đỏ, sau đó thành bóng nước, rồi đóng vảy. Tổn thương mọc theo nhiều đợt nên trên da có thể cùng lúc thấy nốt mới và nốt đã khô.
Bóng nước có thể xuất hiện ở thân mình, mặt, da đầu, tay chân và đôi khi trong miệng, gây đau rát hoặc ngứa.
Giảm lây lan trong gia đình
Cho trẻ nghỉ học và hạn chế tiếp xúc gần cho đến khi tất cả bóng nước đóng vảy khô.
Dùng riêng khăn, quần áo, chăn gối; rửa tay kỹ sau khi chăm sóc tổn thương da.
Hạn chế cào gãi vì dịch từ bóng nước có thể làm lây bệnh và tăng nguy cơ nhiễm trùng da.
Chăm sóc da và giảm khó chịu
Vẫn nên tắm nhẹ bằng nước ấm, lau khô và giữ da sạch thoáng để giảm ngứa và giảm bội nhiễm.
Cắt móng tay ngắn, mặc đồ cotton mềm, có thể dùng sản phẩm giảm ngứa theo tư vấn y tế.
Nếu bóng nước vỡ, cần vệ sinh nhẹ nhàng và theo dõi sưng đỏ, đau tăng hoặc chảy mủ.
Lưu ý thuốc hạ sốt
Không dùng aspirin cho trẻ mắc thủy đậu vì liên quan nguy cơ hội chứng Reye.
Ưu tiên hạ sốt theo hướng dẫn bác sĩ; nhiều khuyến cáo ưu tiên paracetamol khi cần.
Khi nào cần khám ngay?
Sốt cao kéo dài, lừ đừ, co giật, nôn nhiều, đau đầu dữ dội hoặc khó thở.
Tổn thương da sưng nóng đỏ đau, chảy mủ, hoặc đau tăng nhanh gợi ý bội nhiễm.
Trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao (suy giảm miễn dịch, bệnh nền) nên được theo dõi y tế sớm.
Phòng bệnh hiệu quả
Tiêm vắc xin thủy đậu đúng lịch là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất cho trẻ.
Khi gia đình có người mắc bệnh, cần hạn chế tiếp xúc gần với trẻ chưa có miễn dịch.