Táo bón ở trẻ không chỉ là đi tiêu ít, mà còn liên quan đến chất lượng phân và tâm lý sợ đi tiêu vì đau. Khi trẻ đã sợ, bé có xu hướng nín nhịn, làm phân càng khô và to hơn, từ đó đau nhiều hơn ở lần sau. Điều trị hiệu quả cần phối hợp ăn uống, thói quen đi tiêu và theo dõi đều trong thời gian đủ dài.
Dấu hiệu nhận biết
Trẻ đi tiêu ít hơn bình thường (thường dưới 3 lần/tuần), phân khô cứng, vón cục hoặc đi tiêu phải rặn nhiều.
Bé có thể sợ ngồi bô, nhịn đi tiêu, đau rát hậu môn, đôi khi có vết nứt hậu môn và dính ít máu tươi.
Một số trẻ có són phân lấm tấm trong quần do phân lỏng rò qua khối phân cứng, dễ bị nhầm với tiêu chảy.
Hướng xử lý tại nhà
Tăng nước uống phù hợp lứa tuổi, bổ sung rau và trái cây giàu chất xơ như đu đủ, lê, mận, thanh long; hạn chế đồ ăn ít xơ kéo dài.
Tạo lịch đi tiêu cố định sau bữa ăn 10-15 phút, kê ghế dưới chân để trẻ ngồi vững và dễ rặn đúng cơ chế.
Giữ thái độ nhẹ nhàng, không quát mắng vì điều trị táo bón cần thời gian và sự hợp tác của trẻ.
Khi nào cần đi khám
Trẻ táo bón kéo dài dù đã điều chỉnh ăn uống và sinh hoạt khoảng 2 tuần nhưng không cải thiện.
Bé đau bụng nhiều, bụng chướng, nôn, sốt, sụt cân hoặc có máu trong phân cần được đánh giá sớm.
Táo bón tái đi tái lại nhiều đợt cũng nên khám để loại trừ nguyên nhân thực thể.
Lưu ý về thuốc
Nếu bác sĩ kê thuốc làm mềm phân hoặc nhuận tràng, cần dùng đúng liều và đủ thời gian; không tự dừng sớm khi trẻ vừa đỡ.
Không lạm dụng bơm thụt tại nhà vì có thể làm trẻ phụ thuộc và tăng sợ đi tiêu.