Dengue lây qua muỗi vằn đốt, phổ biến ở nhiều vùng Việt Nam và các nước nhiệt đới. Ngày đầu bệnh có thể giống cảm cúm, nhưng trẻ có thể nhanh mệt, đau bụng, chảy máu cam hoặc nôn nhiều. Ba mẹ cần nắm dấu hiệu nguy hiểm để không trì hoãn cấp cứu khi cần.
Triệu chứng thường gặp
Sốt cao đột ngột, đau đầu, đau sau hố mắt, đau cơ và khớp, mệt nhiều.
Có thể nôn, đau bụng, phát ban, chảy máu cam nhẹ hoặc dễ bầm da; trẻ nhỏ đôi khi biểu hiện kín đáo hơn người lớn.
Không có thuốc kháng virus đặc hiệu dùng tại nhà; điều trị chủ yếu là bù dịch, hạ sốt đúng cách và theo dõi sát trong tay nhân viên y tế khi có chỉ định.
Dấu hiệu cảnh báo (cần đi khám ngay hoặc cấp cứu)
Bé không uống được, nôn liên tục, lừ đừ khó đánh thức, thở nhanh hoặc đau bụng dữ dội.
Ra máu cam, nôn ra máu, đi ngoài đen, hoặc tím môi, lạnh tay chân trong lúc sốt.
Tiểu rất ít, môi khô, thóp lõm — gợi ý mất nước hoặc sốc.
Lưu ý: khi nghi ngờ, ưu tiên đánh giá tại cơ sở y tế; không tự ý truyền dịch hay dùng thuốc ngoài chỉ định.
Chăm sóc tại nhà khi bác sĩ cho trở về theo dõi
Cho bé uống từng ngụm nhỏ nước oresol hoặc dung dịch bù dịch theo hướng dẫn; nếu bé không uống được thì quay lại cơ sở y tế.
Hạ sốt bằng thuốc theo cân nặng và chỉ định — tránh tự ý dùng Aspirin cho trẻ em.
Theo dõi nhiệt độ, mạch, số lần tiểu, mức độ tỉnh táo theo lịch bác sĩ dặn; không chủ quan khi sốt đã giảm mà bé vẫn mệt, đau bụng hoặc lừ đừ (giai đoạn nguy hiểm có thể xảy ra khi nhiệt độ hạ).
Phòng bệnh chủ động
Diệt lăng quăng (nước đọng trong bát hoa, phuy, bể, vật phế thải); lau nhà, thông thoáng cửa sổ.
Mặc quần áo che chân tay khi muỗi hoạt động mạnh; dùng lưới/màn khi ngủ; có thể dùng kem chống muỗi phù hợp tuổi theo hướng dẫn nhãn và bác sĩ.
Không phải cứ sốt là Dengue — nhưng ở vùng có dịch, nên nghĩ đến và xét nghiệm sớm theo chỉ định y tế.