Co giật do sốt (febrile seizure) là cơn co giật toàn thân ngắn, thường xảy ra khi trẻ đang sốt hoặc vừa lên nhiệt nhanh. Phần lớn cơn tự hết trong vài phút và không để lại tổn thương thần kinh vĩnh viễn, nhưng lần đầu gặp ba mẹ rất hoảng. Bài này tập trung an toàn lúc giật và khi nào gọi xe; cách đo nhiệt, hạ sốt và theo dõi bệnh nền vẫn xem bài Sốt ở trẻ nhỏ.
Nhận ra cơn co giật do sốt
Thường là giật hai tay hai chân, mắt trợn hoặc lăn, có thể tím nhẹ quanh môi; cơn thường dưới 5 phút, sau đó bé ngủ lịm một lúc.
Hay xảy ra khi sốt cao hoặc đang lên nhiệt nhanh — nhưng không phải cứ sốt là giật.
Trẻ dưới 6 tháng có co giật: coi là cấp cứu để loại trừ nguyên nhân nặng hơn so với trẻ lớn — không tự kết luận "chỉ là co giật do sốt" tại nhà.
Khi bé đang giật: an toàn trước hết
Đặt bé nằm nghiêng một bên trên sàn/nệm phẳng, nới lỏng quần áo; không nhét thìa, tay hay bất cứ thứ gì vào miệng.
Không giữ chặt người bé để "chặn giật" — chỉ đỡ đầu tránh va đập.
Ghi thời gian cơn bằng đồng hồ; nếu trên 5 phút hoặc cơn lặp lại liền trong cùng đợt sốt — gọi cấp cứu theo đường dây địa phương.
Sau khi hết giật: kiểm tra bé thở bình thường, đưa đi cấp cứu hoặc cơ sở y tế theo mức độ và tuổi bé (đặc biệt < 6 tháng).
Sau cơn và tái phát
Bác sĩ có thể khám để tìm nguyên nhân sốt (nhiễm trùng đường hô hấp, tai…) — co giật là triệu chứng đi kèm, không phải bệnh riêng cần "đặc trị" bằng thuốc chống giật thường quy ở nhà.
Một số trẻ có thể có thêm cơn sau này khi sốt — vẫn áp dụng nguyên tắc hạ sốt và theo dõi như bài Sốt ở trẻ nhỏ; không tự tăng liều thuốc vì sợ giật.
Nếu bé tỉnh táo bình thường giữa các cơn, bú/chơi được sau khi hồi — vẫn cần khám để bác sĩ ghi nhận và hướng dẫn.
Khác với co giật không do sốt
Co giật không kèm sốt, co giật chỉ một bên kéo dài, hoặc bé không hồi bình thường sau cơn — cần đánh giá khẩn.
Đọc thêm Sốt ở trẻ nhỏ về đo nhiệt, thuốc hạ sốt và dấu hiệu nguy hiểm chung.