Đầu bẹt (Plagiocephaly) thường xảy ra khi bé nằm ở một tư thế quá lâu trong những tháng đầu đời, khiến xương sọ còn mềm bị móp/dẹt. Tin tốt là hầu hết trường hợp có thể tự cải thiện qua các bài tập tại nhà và tư thế nằm đúng. Bài này hướng dẫn cách nhận biết, các bài tập hỗ trợ và khi nào cần can thiệp y khoa.
Tại sao bé bị đầu bẹt?
Xương sọ trẻ sơ sinh rất mềm để não bộ phát triển nhanh chóng. Nếu bé luôn nằm nghiêng đầu về một phía hoặc nằm ngửa liên tục trên mặt phẳng cứng, áp lực không đều sẽ gây biến dạng.
Hay gặp ở bé có hội chứng nghẹo cổ (Torticollis) khiến bé khó quay đầu sang bên kia, hoặc bé sinh non có xương sọ mềm hơn bình thường.
Môi trường ngủ: nằm võng quá nhiều hoặc nằm nôi/giường không có sự thay đổi hướng nhìn cũng là yếu tố nguy cơ.
Cách phòng ngừa và cải thiện tại nhà
Tummy Time (Nằm sấp): Đây là cách tốt nhất. Cho bé nằm sấp khi thức và có người giám sát giúp giảm áp lực lên sau đầu và tăng cường cơ cổ.
Thay đổi hướng nằm: Luân phiên hướng đặt đầu bé khi ngủ (hôm nay đầu hướng về phía chân giường, mai hướng về phía đầu giường) để bé tự xoay mặt về phía có ánh sáng hoặc phía ba mẹ.
Hạn chế thời gian thiết bị: Giảm bớt thời gian bé phải nằm trong ghế rung, xe đẩy hoặc nôi xách tay khi không cần thiết.
Bế ẵm nhiều hơn: Khi bé thức, hãy bế bé ở các tư thế khác nhau để giải tỏa áp lực cho vùng đầu.
Khi nào cần đi khám?
Nếu bạn thấy vùng dẹt không cải thiện sau 2-3 tháng thực hiện các biện pháp tại nhà.
Đầu bé có hình dạng bất thường rõ rệt (một tai bị đẩy về phía trước, trán một bên nhô hơn).
Bé có biểu hiện khó quay đầu sang một bên (nghi ngờ nghẹo cổ kèm theo).
Bác sĩ có thể chỉ định vật lý trị liệu hoặc dùng mũ chỉnh đầu (helmet therapy) trong các trường hợp nặng ở giai đoạn 4-12 tháng tuổi.