Bệnh Kawasaki là viêm mạch máu cấp tính ở trẻ nhỏ, cần được chẩn đoán và điều trị sớm để tránh biến chứng tim mạch nghiêm trọng. Đây là bệnh không lây và điều trị được nếu phát hiện kịp thời.
Bệnh Kawasaki là gì?
Bệnh Kawasaki là tình trạng viêm mạch máu cấp tính ảnh hưởng đến các mạch máu vừa và nhỏ trong cơ thể, đặc biệt là động mạch vành (mạch máu nuôi tim). Nguyên nhân chính xác chưa được biết rõ, nhiều khả năng là phản ứng miễn dịch bất thường sau nhiễm trùng.
Bệnh hay gặp nhất ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là 1–2 tuổi. Trẻ em châu Á (đặc biệt Nhật Bản, Hàn Quốc) có tỷ lệ mắc cao hơn các dân tộc khác. Bé trai mắc nhiều hơn bé gái.
Bệnh không lây từ người này sang người khác và không do bẩm sinh.
5 tiêu chuẩn chẩn đoán chính
Bác sĩ chẩn đoán Kawasaki khi trẻ có sốt kéo dài ≥5 ngày kèm ít nhất 4 trong 5 tiêu chuẩn sau:
1. Phát ban đa hình thái trên thân mình (không phải mụn nước). 2. Mắt đỏ hai bên (viêm kết mạc) không có ghèn. 3. Môi đỏ, nứt nẻ và/hoặc lưỡi dâu tây (tongue beefy red). 4. Sưng hạch cổ một bên ≥1,5 cm. 5. Bàn tay, bàn chân sưng đỏ trong giai đoạn cấp, rồi bong da ở đầu ngón sau 2–3 tuần.
Không phải lúc nào bé cũng có đủ 4/5 tiêu chuẩn ngay từ đầu — bác sĩ có thể chẩn đoán Kawasaki không đầy đủ (incomplete Kawasaki) khi siêu âm tim cho thấy bất thường động mạch vành.
Biến chứng tim mạch đáng lo ngại
Biến chứng nguy hiểm nhất của Kawasaki là phình động mạch vành (coronary artery aneurysm) — xảy ra ở khoảng 25% trẻ không được điều trị. Phình mạch vành có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, thậm chí tử vong ngay cả ở trẻ nhỏ.
Điều trị sớm trong 10 ngày đầu bằng IVIG (gamma globulin truyền tĩnh mạch) và Aspirin giảm nguy cơ phình mạch vành xuống còn dưới 5%.
Trẻ đã mắc Kawasaki cần được siêu âm tim theo dõi định kỳ — thường tại 2 tuần, 6–8 tuần, và lâu hơn nếu phát hiện bất thường mạch vành.
Điều trị và theo dõi lâu dài
Kawasaki được điều trị nội trú tại bệnh viện với truyền IVIG liều cao (2 g/kg trong 12 giờ) và Aspirin. Đây là ngoại lệ hiếm gặp khi Aspirin được dùng cho trẻ em.
Sau xuất viện, trẻ thường tiếp tục dùng Aspirin liều thấp nhiều tuần đến vài tháng, tùy mức độ ảnh hưởng mạch vành.
Hầu hết trẻ được điều trị kịp thời hồi phục hoàn toàn. Trẻ có phình mạch vành cần theo dõi tim mạch suốt đời và có thể cần điều chỉnh hoạt động thể chất. Bài viết này không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.