Vẹo cổ bẩm sinh là tình trạng đầu bé nghiêng về một bên và cằm xoay về hướng ngược lại, thường do sự co rút cơ ức đòn chũm. Nếu được phát hiện và tập vật lý trị liệu sớm, hơn 90% trẻ sẽ khỏi hoàn toàn mà không cần phẫu thuật.
Tại sao bé bị vẹo cổ bẩm sinh?
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này ngay từ khi bé chưa chào đời: tư thế trong tử cung bị hạn chế (thai to, song thai, ngôi mông) làm đầu bé bị ép vào một vị trí cố định.
Các ca sinh khó, sử dụng giác hút hoặc kẹp có thể gây tổn thương nhỏ trong cơ, dẫn đến xơ hóa. Một số bé có một khối u nhỏ, chắc (không đau) ở vùng cổ, thực chất là vùng cơ bị xơ hóa (u cơ ức đòn chũm).
Dấu hiệu nhận biết
Đầu bé luôn nghiêng về một phía, trong khi cằm xoay về hướng ngược lại. Bé khó quay đầu sang bên bị hạn chế và thường quấy khóc khi ba mẹ cố gắng giúp bé xoay đầu.
Bé chỉ thích bú một bên ngực mẹ hoặc chỉ nằm nhìn về một hướng cố định. Đôi khi có thể sờ thấy một khối u nhỏ, chắc bằng hạt lạc ở trên vùng cơ cổ của bé.
Hệ quả nếu không điều trị sớm
Nghẹo cổ lâu ngày có thể gây ra hiện tượng Lép đầu (Plagiocephaly) do bé luôn nằm tì một bên đầu xuống nệm.
Mặt có thể bị lệch (một bên mắt hoặc tai thấp hơn bên kia) và ảnh hưởng đến khả năng vận động, giữ thăng bằng của trẻ.
Cách điều trị và can thiệp
Vật lý trị liệu là phương pháp hàng đầu. Bác sĩ hoặc kỹ thuật viên sẽ hướng dẫn ba mẹ các bài tập kéo dãn nhẹ nhàng tại nhà: tập quay đầu sang bên hạn chế bằng đồ chơi, âm thanh hoặc khi cho bú.
Áp dụng Tummy Time (nằm sấp) thường xuyên để làm khỏe cơ cổ. Ngoài ra, hãy thay đổi hướng đặt bé trong nôi để bé phải xoay đầu tìm mẹ hoặc ánh sáng về phía ngược lại.
Khi nào cần khám bác sĩ?
Hãy đưa bé đi khám ngay khi bạn nghi ngờ bé bị nghẹo cổ. Việc bắt đầu luyện tập sớm (trước 6 tháng tuổi) giúp đạt hiệu quả cao nhất và tránh được các ca phẫu thuật không đáng có.