Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng nhu mô phổi, khiến phế nang chứa dịch viêm và làm giảm trao đổi oxy. Trẻ có thể chỉ khởi đầu bằng ho, sốt hoặc mệt, nhưng nếu không theo dõi sát nhịp thở và dấu hiệu gắng sức hô hấp, bệnh có thể tiến triển nhanh. Nhận biết đúng thời điểm cần nhập viện là yếu tố rất quan trọng để bảo vệ an toàn cho bé.
Cách nhận biết dấu hiệu hô hấp nguy cơ
Đếm nhịp thở khi bé nằm yên hoặc ngủ: 1 nhịp tính khi ngực - bụng cùng nâng lên rồi hạ xuống. Cần đếm trọn 60 giây.
Ngưỡng thở nhanh thường dùng: dưới 2 tháng > 60 lần/phút; 2-12 tháng > 50 lần/phút; 1-5 tuổi > 40 lần/phút.
Dấu hiệu nặng gồm rút lõm lồng ngực, cánh mũi phập phồng, rên khi thở hoặc tím môi - đầu chi.
Chăm sóc và điều trị
Tuân thủ phác đồ bác sĩ đã kê, đặc biệt với kháng sinh nếu có chỉ định. Không tự ngưng thuốc khi bé vừa đỡ sốt.
Cho bé uống đủ dịch, chia cữ nhỏ nếu bé mệt. Môi trường phòng thoáng, tránh khói thuốc và mùi kích thích.
Không tự dùng thuốc ho phối hợp hoặc thuốc kháng sinh mua ngoài khi chưa được đánh giá lâm sàng.
Khi nào cần đi cấp cứu
Bé thở rất nhanh, rút lõm lồng ngực rõ, tím môi hoặc SpO2 thấp nếu có thiết bị đo.
Bé li bì, khó đánh thức, bỏ bú hoàn toàn, nôn liên tục hoặc có cơn ngưng thở.
Sốt cao kéo dài kèm khó thở tăng dần dù đã dùng thuốc đúng hướng dẫn.
Phòng ngừa lâu dài
Tiêm chủng đầy đủ, đặc biệt vắc xin phế cầu, cúm và các mũi theo chương trình tiêm chủng mở rộng.
Giữ vệ sinh tay, đeo khẩu trang khi người lớn đang bệnh và ưu tiên nuôi con bằng sữa mẹ trong giai đoạn đầu đời.