CMPA là dị ứng thực phẩm phổ biế nhất ở trẻ <1 tuổi — khác với khó tiêu thông thường. Bài nêu dấu hiệu IgE và không IgE, xử trí khi bú mẹ/bú bình và lộ trình sữa điều trị.
CMPA là gì?
Hệ miễn dịch phản ứng với protein sữa bò (casein, whey) — không phải chỉ lactose.
Gặp ở 2–5% trẻ sơ sinh; nhiều trẻ tự dung nạp lại sau 1–3 tuổi.
Chẩn đoán dựa lâm sàng + thử loại trừ — xét nghiệm máu da không đủ một mình.
Dấu hiệu nhận biết
IgE (nhanh): mề đay, phù môi, nôn ngay, khò khè trong vài giờ sau bú.
Không IgE (chậm): tiêu chảy kéo dài, phân nhầy/máu, trào ngược nặng, chàm nặng, quấy kéo dài.
Chậm tăng cân — dấu hiệu quan trọng cần đánh giá sớm.
Bé bú mẹ
Mẹ kiêng hoàn toàn sữa bò và sản phẩm từ sữa bò 2–4 tuần (casein có thể vào sữa mẹ).
Đọc nhãn — casein/whey trong bánh, sốt, thực phẩm chế biến.
Cần bổ sung canxi/vitamin D cho mẹ khi kiêng kéo dài — theo dinh dưỡng.
Bé bú công thức
Đa số: eHF (thủy phân sâu) — Nutramigen, Alimentum, Pepti…
Nặng/không đáp ứng eHF: AAF (axit amin) — Neocate, Elecare…
Không tự đổi sang sữa đậu nành/dê — dị ứng chéo cao.
Theo dõi và tái dung nạp
Đánh giá lại sau 2–4 tuần kiêng/đổi sữa — triệu chứng phải cải thiện rõ.
Tái dung nạp đạm bò chỉ dưới hướng dẫn bác sĩ — thường sau 6–12 tháng.
Sốc phản vệ (khó thở, xanh tái) — adrenaline/cấp cứu, không thử tại nhà.