So sánh ưu nhược điểm của Ăn dặm truyền thống, Kiểu Nhật và Tự chỉ huy (BLW).
Tổng quan các phương pháp ăn dặm
Hiện nay có 3 phương pháp ăn dặm phổ biến nhất: Ăn dặm truyền thống, Ăn dặm kiểu Nhật, và Ăn dặm tự chỉ huy (BLW). Không có phương pháp nào là hoàn hảo tuyệt đối, ba mẹ có thể chọn hoặc kết hợp tùy thuộc vào tính cách của bé và hoàn cảnh gia đình.
1. Ăn dặm truyền thống (Xay nhuyễn/Nấu chung)
Tất cả các nguyên liệu (thịt, rau, cháo) được nấu chín, xay nhuyễn và trộn chung thành một hỗn hợp. Độ thô được tăng dần theo độ tuổi.
Ưu điểm: Mẹ dễ kiểm soát được lượng thức ăn bé nạp vào; chế biến nhanh gọn, phù hợp khi nhờ ông bà chăm giúp.
Nhược điểm: Bé không cảm nhận được mùi vị riêng biệt của từng loại thực phẩm; kỹ năng nhai phát triển chậm hơn do chủ yếu là nuốt.
2. Ăn dặm kiểu Nhật
Các món ăn (cháo, rau, đạm) được nấu riêng biệt, không nêm gia vị, được rây/nghiền theo từng cấp độ thô rõ ràng và trình bày riêng từng bát nhỏ.
Ưu điểm: Bé cảm nhận được trọn vẹn mùi vị tự nhiên của từng loại thực phẩm; tốt cho hệ tiêu hóa; bé học được kỹ năng nhai nuốt bài bản theo từng giai đoạn.
Nhược điểm: Mẹ tốn rất nhiều thời gian và công sức để chế biến, rây dầm và rửa chén bát.
3. Ăn dặm tự chỉ huy (BLW - Baby Led Weaning)
Bé tự tay bốc thức ăn (được cắt thái vừa tay cầm, hầm mềm) và tự quyết định ăn gì, ăn bao nhiêu ngay từ ngày đầu tiên. Bỏ qua hoàn toàn giai đoạn đút thìa và ăn cháo xay nhuyễn.
Ưu điểm: Khuyến khích sự tự lập sớm; phát triển kỹ năng nhai, phối hợp tay-mắt cực kỳ tốt; mẹ nhàn tênh trong khâu nấu nướng vì bé có thể ăn cùng đồ ăn với gia đình (chưa nêm gia vị).
Nhược điểm: Thời gian đầu bé chủ yếu là khám phá nên ăn được rất ít, đồ ăn thường rơi vãi bừa bộn; ba mẹ dễ bị áp lực từ người thân vì tâm lý sợ bé đói hoặc sợ nghẹn.
Lưu ý từ chuyên gia: Nếu chọn BLW, ba mẹ BẮT BUỘC phải học cách phân biệt giữa Oẹ (Gagging - phản xạ an toàn tự nhiên) và Nghẹn (Choking - nguy hiểm) cũng như nắm vững thao tác sơ cứu hóc dị vật Heimlich.
Kết hợp các phương pháp (Ăn dặm kiểu Mix)
Rất nhiều gia đình hiện đại chọn cách kết hợp (Mix) để tận dụng ưu điểm của các phương pháp. Ví dụ: Cho bé ăn cháo đút thìa (Truyền thống/Nhật) để đảm bảo lượng ăn, và cho bé 1-2 món rau củ cắt khúc (BLW) để bé tập nhai và bốc bải.
Mẹo thực tế: Dù chọn phương pháp nào, nguyên tắc tối thượng là tôn trọng nhu cầu của bé. Nếu bé ngậm miệng, quay đầu đi hoặc khóc, hãy dừng bữa ăn ngay. Đừng cố ép bé ăn thêm vài thìa vì sẽ dễ dẫn đến biếng ăn tâm lý.