Colic là kiểu khóc kéo dài, dữ dội, thường vào một khung giờ cố định trong ngày, ở trẻ khỏe mạnh và bú được. Không phải do ba mẹ làm sai — nguyên nhân chính xác vẫn chưa được biết rõ, nhưng colic thường tự cải thiện trước 4 tháng tuổi. Bài này hướng dẫn nhận biết colic, các cách dỗ tại nhà và dấu hiệu cần đưa bé đi khám.
Thế nào là khóc Colic?
Khóc Colic (thường được gọi dân gian là khóc dã đề hoặc khóc chiều) là tình trạng một em bé hoàn toàn khỏe mạnh, bú tốt và tăng cân đều nhưng lại có những đợt khóc dai dẳng, dữ dội mà không có lý do rõ ràng.
Để xác định trẻ có bị colic hay không, các bác sĩ thường dựa vào Quy tắc số 3:
* Trẻ khóc liên tục từ 3 giờ trở lên mỗi ngày.
* Tình trạng khóc xảy ra ít nhất 3 ngày mỗi tuần.
* Cơn khóc kéo dài liên tục như vậy trong 3 tuần trở lên.
Cơn khóc colic thường bắt đầu xuất hiện khi trẻ được 2-3 tuần tuổi, đạt đỉnh điểm vào khoảng 6 tuần tuổi, sau đó giảm dần và thường tự biến mất hoàn toàn khi trẻ được 3-4 tháng tuổi.
Biểu hiện của bé trong cơn khóc Colic
Cơn khóc thường xuất hiện đột ngột vào khoảng chiều tối hoặc đêm với các đặc trưng:
* Tiếng khóc lớn, dữ dội, đỏ bừng mặt, đôi khi như đang đau đớn.
* Bé co hai chân lên sát bụng, hai bàn tay nắm chặt, lưng cong lên và bụng căng cứng do nuốt nhiều hơi khi khóc.
* Việc bế ẵm, cho bú hay dỗ dành thông thường hầu như không giúp bé nín ngay được.
Nguyên nhân từ đâu?
Hiện nay, y học vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính xác gây ra colic. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hiện tượng này có thể liên quan đến hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt (dễ bị đầy hơi, co thắt ruột) hoặc do hệ thần kinh của bé dễ bị quá tải trước các âm thanh, ánh sáng từ môi trường xung quanh sau một ngày dài.
*Lưu ý:* Colic hoàn toàn không phải do lỗi của cha mẹ trong cách chăm sóc, và đây là một giai đoạn phát triển sinh lý tạm thời của bé.
Các phương pháp dỗ bé hiệu quả tại nhà
Dù không có một "phép màu" nào giúp bé nín khóc ngay lập tức, ba mẹ có thể thử các cách sau để giúp con dễ chịu hơn:
* Tạo môi trường yên tĩnh: Đưa bé vào phòng tối nhẹ, yên tĩnh, giảm bớt ánh sáng và tiếng ồn xung quanh để tránh làm hệ thần kinh của bé bị quá tải thêm.
* Quấn khăn mềm (Swaddle): Quấn bé gọn gàng trong một chiếc chăn mỏng, ôm sát vừa phải để tạo cảm giác an toàn như trong bụng mẹ.
* Sử dụng tiếng ồn trắng (White noise): Bật tiếng máy sấy tóc, tiếng mưa rơi hoặc tiếng quạt nhẹ đều đặn. Âm thanh này giúp xoa dịu não bộ của trẻ rất hiệu quả.
* Massage bụng cho bé: Vuốt nhẹ bụng bé theo chiều kim đồng hồ hoặc tập động tác "đạp xe" (nhẹ nhàng gập chân bé lên bụng rồi kéo thẳng ra) để giúp bé đẩy bớt khí thừa ra ngoài.
* Cho bé ngậm núm vú giả: Bản năng mút mát tự nhiên giúp trẻ tự xoa dịu bản thân rất tốt.
* Tắm nước ấm: Cho bé tắm hoặc ngâm mình trong nước ấm trước khung giờ bé thường quấy khóc để giúp thư giãn cơ bắp.
Khi nào tiếng khóc không đơn thuần là Colic?
Ba mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay nếu tiếng khóc đi kèm các dấu hiệu bất thường sau:
* Trẻ sốt từ 38°C trở lên (đặc biệt trẻ dưới 3 tháng tuổi cần đi khám ngay khi sốt).
* Bé bú kém, bỏ bú hoàn toàn hoặc có vẻ lừ đừ, mệt mỏi, khó đánh thức.
* Bé bị nôn vọt, phân có lẫn máu, nôn trớ dịch màu vàng/xanh.
* Bé không tăng cân hoặc giảm cân.
Lời khuyên dành cho cha mẹ
Chăm sóc một em bé khóc liên tục nhiều giờ liền là một thử thách vô cùng áp lực và có thể khiến cha mẹ rơi vào trạng thái kiệt sức, bất lực.
* Hãy thay phiên nhau chăm sóc bé để mỗi người có thời gian nghỉ ngơi, hồi phục năng lượng.
* Nếu cảm thấy quá căng thẳng hoặc mất kiểm soát, bạn hoàn toàn có thể đặt bé nằm an toàn trong nôi, bước ra ngoài phòng hít thở sâu trong 5-10 phút để lấy lại bình tĩnh trước khi vào dỗ con tiếp. Điều này an toàn và cần thiết cho cả bạn và bé.