Sleep regression là giai đoạn bé đang ngủ ổn định nhưng đột ngột khó ngủ hơn, thức đêm nhiều hơn hoặc dậy sớm hơn. Tình trạng này thường liên quan các bước phát triển thần kinh - vận động, thay đổi nhu cầu ngủ hoặc yếu tố sức khỏe tạm thời (mọc răng, cảm bệnh, tách xa người chăm sóc). Nếu xử lý đúng, đa số giai đoạn này sẽ tự ổn sau vài tuần.
Dấu hiệu nhận biết thường gặp
Bé khó vào giấc hơn bình thường, thức dậy nhiều lần trong đêm hoặc dậy sớm liên tục dù lịch sinh hoạt trước đó khá ổn.
Nhu cầu bám người chăm sóc tăng rõ, dễ cáu khi chuyển hoạt động hoặc khó ngủ lại nếu thay đổi cách dỗ quen thuộc.
Một số bé ngủ ngày ngắn hơn nhưng tổng mức mệt trong ngày lại cao hơn.
Các mốc hay gặp
Khoảng 4 tháng: chu kỳ ngủ trưởng thành hơn, bé chuyển pha ngủ rõ nên dễ thức giữa đêm nếu chưa biết tự nối giấc.
Khoảng 8-10 tháng: tăng lo âu xa cách, tăng vận động (bò, vịn đứng) nên dễ quấy đêm.
Khoảng 12 tháng và sau đó: thay đổi nhịp ngủ ngày, tăng khám phá và bùng nổ kỹ năng mới có thể làm giấc ngủ dao động tạm thời.
Cách xử trí thực tế tại nhà
Giữ ổn định giờ thức - ngủ và quy trình trước ngủ; hạn chế thay đổi lớn ngay trong giai đoạn khủng hoảng.
Tăng hoạt động phù hợp ban ngày, giảm kích thích cuối ngày; phòng ngủ tối, mát và yên tĩnh.
Khi bé thức đêm, ưu tiên trấn an ngắn gọn, nhất quán. Tránh tạo thêm thói quen phụ thuộc mới nếu gia đình mình đang hướng tới tự ngủ.
Nếu bé đang mọc răng hoặc không khỏe, ưu tiên chăm sóc triệu chứng rồi quay lại nếp ngủ khi bé ổn hơn.
Mẹo thực tế: Hãy chia ca trực đêm với người nhà để giữ sức khỏe. Việc mẹ quá mệt mỏi sẽ làm bé dễ căng thẳng lây và khó ngủ hơn.
Khi nào cần đi khám
Bé ngủ xấu kéo dài kèm sốt, ho, khò khè, nôn, tiêu chảy, đau tai hoặc giảm bú rõ cần được khám để loại trừ bệnh lý.
Có dấu hiệu bất thường hô hấp khi ngủ (ngưng thở, tím tái, rít, ngáy to kéo dài) hoặc chậm tăng cân cần khám sớm.
Nếu gia đình kiệt sức kéo dài, nên trao đổi bác sĩ nhi hoặc chuyên gia giấc ngủ để có kế hoạch phù hợp.